 De
kracht van de rode neus
In de huiskamer is het
rustig. De bewoners zitten in de zithoek of aan een van de tafels.Sommigen
hebben een gesprek met hun buurvrouw of buurman, anderen zijn meer in hun eigen
wereld verdiept.Dan gaat de deur open en staan er twee mensen met een rode neus
op in de deuropening.Mevrouw D. reageert als eerste:
“Kijk nou eens. Wie hebben we daar? Nou, jullie zien er mooi uit hoor.”
Nu gaan ook andere blikken in de richting van de deur. Glimlachen verschijnen op
de gezichten.De clowns staan er trots bij. Ze werden immers ‘mooi’ genoemd en
zo’n compliment nemen ze graag aan!
“Nou kom maar binnen hoor.”
Ook dat laten ze zich geen twee keer zeggen. Dankbaar dat ze welkom zijn,
stappen de twee clowns de huiskamer binnen en begroeten de aanwezige dames.
“Goedemorgen dames, dat ziet er gezellig uit hier. Mogen wij even meegenieten?”
De entree is gemaakt. Het eerste contact gelegd.
Werken als contact-clown in het verpleeghuis
Sinds ongeveer vijf jaar
bestaat er in Nederland een nieuw fenomeen binnen de verpleeghuizen en met name
binnen de zorg voor de dementerende bewoners, namelijk de zogenaamde ‘contact-clown’.
De contact-clown is iemand
die zich als clown gespecialiseerd heeft in het werken met dementerende ouderen.
Hij of zij is in de eerste plaats clown, maar heeft zich daarna verder
ontwikkeld in het werken met deze specifieke doelgroep.
Alhoewel de contact-clown overeenkomsten heeft met het werk van de clinic-clowns
in ziekenhuizen en hier voor een deel ook uit voortkomt, zijn er naast de
overeenkomsten ook duidelijke verschillen.
Zowel de clinic-clown als de
contact-clown stemmen zich af op de persoon met wie zij het contact aangaan. Het
spel en de humor zijn hierbij slechts een middel.
Voorop staat het doel om de ander (het kind of de oudere) een mooi moment te
bezorgen.
De clinic-clown is echter
gericht op kinderen, wat vaak betekent dat de clown niet gek genoeg kan doen.
De contact-clown richt zich
echter op oudere mensen. Dit vraagt om veel meer respect en rust en zeker in het
begin om het aftasten of de oudere wel behoefte heeft aan contact met een
clown. Het gaat dus om een subtielere benadering.
Daarnaast geldt dat mensen
die dementerend raken of zijn, geregeld twijfelen of ze het allemaal nog wel
juist hebben. Een contact-clown dient hier zorgvuldig mee om te gaan. Ook hier
dus weer het belang van een subtiele benadering.
Het belangrijkste doel van het werken als contact-clown is – zoals gezegd - de
bewoners een mooi moment bezorgen. Een moment van een lach of een moment van
ontroering. Beiden zijn mogelijk.
De clown stelt zich daarbij kwetsbaar op. Hij maakt zichzelf tot voorwerp van de
lach.
Het is geen lachen om de bewoners, maar lachen met de bewoners om
de clown die er kennelijk maar weinig van snapt.
 |
Een clown kan in zijn onschuld en onnozelheid trots
zeggen dat hij een lied kan zingen, maar brengt er uiteindelijk toch niets van
terecht. Of hij beweert steeds vol overgave dat hij het antwoord weet op een
vraag, maar slaat uiteindelijk toch iedere keer weer de plank mis.
|
Een ander belangrijk aspect van de contact-clown is dat
hij of zij de werkelijkheid kan relativeren juist door hem uit te vergroten. De
clown brengt vergroot in beeld, wat wij normaal gesproken proberen te verbergen.
We zijn onzeker en hopen dat niemand het merkt.
De clown hoopt dit ook, maar toont zijn onzekerheid echter zo duidelijk, dat
iedereen het wel moet merken en erom gaat lachen.
En de clown ……… hij snapt niet waarom de ander lacht.
De bezoekjes van de
contact-clown aan een huiskamer kunnen variëren van 15 tot 30 minuten. Het is
steeds weer afhankelijk van de sfeer in de huiskamer, de behoefte van de
bewoners en het contact dat op die manier ontstaat.
De ene keer ontstaat er een gezellige babbel, waarbij de clown het onderwerp van
de lach is, de andere keer verloopt het contact meer in stilte. Zeker bij
bewoners die erg in zichzelf gekeerd zijn en nauwelijks nog spreken, kan het
stil naast iemand gaan zitten al voldoende zijn.
Stil zitten ze naast elkaar. Dan wordt de rode neus opgemerkt.
Mevrouw J. wijst naar de neus en langzaam beweegt haar vinger in de richting.
Voorzichtig raakt zij hem aan, terwijl een glimlach verschijnt op haar lippen.
Frans Meulmeester
Voor meer informatie over het werk van de contact-clown
kunt u contact opnemen met:
Centrum Invitation
Tel. 010-2417358
e-mail:
info@lifeisaninvitation.nl
| 
